Estën mastoroń Ušomastoroń tevtnen ministerstvań dokladsońt «Erźań Mastor» kuľalopań nelgemaś lovoź Larina Tatjanań paro teveks

Estën vejsënďavksoś Fenno-Ugria putïze anglań versijanzo «Suomi-ugrań raśketnen tarkast Rossijaso 2022–2024/25» dokladońt. Dokladońt karmavtïze Estën mastoroń Ušomastoroń tevtnen ministerstvaś. Ministerstvaso sonzë nevtiź ejźurkovoń 17-ce čistë. Anglaks sonzë jutavtïze Fenno-Ugria-ń projekttnën menedžerëś Patrick O'Rourke. Dokladsońt 162 lopat dï kemen pelkst, valkoctoś panžado vesemezë. Avtortnë vasńajak śormadït: teveś uš a kirťavi kuľturań javomaso. Savi kevkstems sëredića kevkstemat.

Dokladońt pŕavt cifrazo — eŕazačiś. 2002 ijestë 2010 ijes Rossijaso suomi-ugratnen lamočiś kirťavś 14,2 procentës. 2010 ijestë 2020 ijes — 30,4 procentës. Assimiľacijaś, śormadït avtortnë, karmaś moleme kavto dï pel kirda sede eŕazasto. Sehte pek alamolgadś «мордва» lamočiś — 260 ťožado. Isťa Rossijań lomańlovomaś lemdinze erźatnen dï mokšotnen, lovinze sïnst vejke raśkeks.

«Ударной темпсо» erźatnen dï mokšotnen jomamoś čaŕkodevi respublikatnen kirdij keltnen školań tonavtoma sistemasońt lepštemasońt. 2018 ijestë sajeź tirin kelent Rossijaso tonavtnit anśak teťatnen-avatnen eńaldomast koŕas. 2021 ijes sonenzë maksozelt kavto čast targos. Nej merit kadoms vejke čas. Erźań dï mokšoń keltnen, koda respublikań kirdij keltnen, tonavtït omboce klassto sisemece klassos, vejke urok targos. Pitneonkst sïnst koŕas a putnit. Lija klassos jutavtomsto net predmetnën koŕas tonavtnemań rezuľtattnë a lovovit. Dokladsońt śormadoź vide: teven koŕas te fakuľtativ.

Dokladsońt ulit valtkak, konatnen min kortatano lamo ijen pert. Nej sïn aštit ministerstvav kučoź końovso: «Mordvań kel, koda sodavi, alkuks araś. Uli Mordovija Respublika, dï ulit erźań dï mokšoń keltne» («Мордовского языка, как известно, на самом деле не существует. Есть Республика Мордовия, и есть эрзянский и мокшанский языки»). Anśak dokladsońt vese tablicatne molit «мордва» kiksënt alo. Erźatne dï mokšotne toso — te kategorijań potmo pelkst.

Dokladsońt ledsťaź VIII-ce «съезд мордовского народа», kona jutaś 2024 ijen ožokovoń 9–11-ce čitnestë Saranso. Avtortnë śormadït: toso maksoź kaztnede sehte verceś, Rossijań prezidentënt šnamo końovozo, maksozel Larina Tatjananen — «Межрегиональная организация мордовского народа» tevtopavtïća komitetënt tevtopavtïća direktoronten, kona ikele ulneś tele-radio-žurnalistëks. Dï sede tov: «sonzë vijen putoź „Erźań Mastor“ kuľalopańt — teven koŕas mejelce oľaksčin kuľalopańt — lisemazo lotkavtozel 2024 ijestë, a 2019 ijestë lijaks aravtozel Erźań kelen idemań Fondońt važodemazo, konadońt mejle sonzë karmaśt lemdeme Erźań raśken kojtnen-kirdatnen kelen vanstomań dï kastomań-kepetemań fond».

Seke promkssońt, poladït avtortnë, organizacijań oficiaľnoj lemstë nardïź «эрзянского и мокшанского народов» valtnën.