RUERZ

«Vejsë, erźat, vijevťano!»

Erźań Mastor

elektronoń kuľakudo — veti sede tov «Erźań Mastor» (lisni 1994-ce ijestë) kuľalopańt tevenzë

Pŕavtlopa · Erźań škamok

Erźań škamok śormadovks 2026 ijen sunderkovoń 22 čistë · 2 menjutkoń lovnoma

«Ulej»: erźań foľklor erźań foľklortomo?

Viden Kažaj

Sunderkovoń 5-ce čistë liśt «Ulej» (erźaks — «mekšundo») mistikań detektivënt vasence serijanzo. Isťamo tev čurosto vastnevi: rossijań inealtïmań kinoteatrańt valonzo koŕas, son sai serialoń juroks — erźań foľklor. Kevkstemaś anśak vejke: kin foľklorozo, okojniki, liś ekranońt langs?

«Ulej» detektivënt posterëzë (Amediateka Original)
«Ulej» detektivënt posterëzë (Amediateka Original)

Meze nevtit

Od detektivënt śužetënzë koŕas, Mordvań nacionalen dramań teatrań truppaś sï Moskovov «Zolotaja rampa» festivaľs «Ulej» nejevtema marto. Festivalen panžomsto akťoroś, pŕavt personažońt nalksićazo, kulï vitstë scena langso, a teatraś veľavtovi pekstaź pertpelksëks, koso ervaś nejavi čumoks. Serialońt aravtïćazo — Osipjan Sergej, pŕavt personažtnën nalksit Steklova Agrippina, Kutepova Polina, Kuznecov Igoŕ dï Vorožcov Pavel. Sezonsońt koto serijat, mejleceś lisi acamkovoń 3-ce čistë. Serialoń scenarijent śormadïćazo, Barteneva Anna, ikele jovtneś: važodemań pert erźań foľkloroś lotkaś uleme anśak ekzotikań fonoks dï alamoń-alamoń veľavtś jovtnemańt baška aštića dï ejtev pelksëks. Sonś idejaś, nevtems pokš auditorijanten kuľturańt unikumoń kuvonzo, pek pitnej — anśak se, koda son ulneś topavtoź, kepedevti pokš pelkstamot.

Mikšava Neškeavań tarkas

Serialońt «erźań» pŕavt personažozo — mekšen kirdemań paz. Premjeraso teatravańt jakaśt akťort, konat oršazelt «Mikšavaks», mekšen kirdemań pazoks, oršaź — jakstere oršamoso, kružovań čamaksso.

Erźań koj-kirdatnesë mekšetnen lemest lija. Iskuvićatne śormadït: Ine Pazońt lemezë Niške-Paz, eli Ineškipaz, liś «neške» valsto («mekšundo, neške, mekš, neškepire»), a «paz» — te «Paz» dï «ućaska». Te pazońt avačin ejtezë — Neškeava, eli Niškende-tejter; son vanstni anśak mekšen kirdemańt. Lisi isťa: «Ulej» lemsë serialonten ulneś anokstaź erźań val, kona vitstë śulmavi raśkent pŕavt pazonzo marto, — «neške». Tarkazonzo vanïćatnenen nevtiź «Mikšavań». Te lemeś moli «Mekšava» lement langs: sodaviks riśmetnesë mekšetnen azoravast — Mekšava, erźań dï mokšoń koj-kirdatnen apak javo. Isťat riśmetne sïnś a kemevikst: lamot ejstëst Melnikov-Pečerskij pelde. Iskuvićatne śormadït: erźatnen dï mokšotnen kemematnen eś kojsë luvondoms bažaź, son arsize verce pazońt, «Čam-Pas».

Čamavtomo teatra

Kuľturań eŕamosońt kelent dï ilatnen sejedstë putït tevs koloritën tejemga, dï čovorit sïnst vejsën brendës. Gajgi-a gajgi scena langsto alkuksoń erźań kortamoś dï koda personažtnë nevtit eś identičnostest — nevtsïź melga molića serijatne.

Sodamo pobaskań jazïčnikť

Žanroś kočkaź avoľ sťako. Kuloma scena langso, čamakst, kezëren paz, mistika — foľkloroś važodi jolakadomań dï salavateven liśmapŕaks. Detektivsë te čaŕkodeviks luv. Anśak erźań kememaś ekrans isťajak čurosto pongoni. Źardo sonzë nevtsïź anśak «čopoda» ramkaso, serialoś kemekstasï lomantnesë te arsemańt: erźań ozksoś — tago meze azarks dï jatoń. A erźań kuľturaś isťakak meľavtï vasńajak erźatnen, — seks raśken kememańt isťamoks nevtsïź samaj erźatnenen. Erij koj-kirdaś, konań turtov ozks — te raśken vejsën oznoma: kšide, pizemede dï mekšetnede, isťamo ramkas a kelgi.

Ekzotikaks tejemaś veľavtï domka ojmen kuľturańt azarks teškstnën purnavksos. Serialońt mejlece serijanzo lisemado mejle, acamkovoń 3-ce čistë, Erźań Mastor jovtasï, kodamoks liś te «Ulejeś», ulneś-araś ejsënzë mezejak erźań dï koda toso nevtit raśkent kuľturanzo.