RUERZ

«Vejsë, erźat, vijevťano!»

Erźań Mastor

elektronoń kuľakudo — veti sede tov «Erźań Mastor» (lisni 1994-ce ijestë) kuľalopańt tevenzë

Pŕavtlopa · Erźań škamok

Erźań škamok kuľa 2026 ijen ožokovoń 24 čistë · 3 menjutkoń lovnoma

Ravošoń jonksso ťožado lamo erźań ejkakšt tonavtnit raśkent kuľturanten, a kelenten tonavtnems maksoź anśak 50 ejkakšnën

Viden Kažaj

Ravošoń jonksoś jala kadovi erźatnen turtov eŕamopingen čačimastoroń pelksëks. Anśak od sïment turtov aťat-sërďatnen kelest marto śulmavksoś ijestë ijes sede sejetstë tejevi pongavtoneks avoľ panžado vesen turtov raśken tonavtoma sistemadońt, son vanstavi entuziastnën dï kudoraśken iniciativatnesë. Meks modasońt, koso erźań keleś gajgś pingetnen pert, školaso tonavtnemazo tejevś čuro teveks, avoľ raśkent eŕamonzo ervačin pelksëks, koda eŕavoľ?

Ravošoń jonksso malav 50 tonavtnićat tonavtnit erźań kelenten tonavtoma luvksoń koŕas, sestë, źardo ťožado lamo tonavtnićat jakit raśken kuľturanen altaź uroktnës. Isťat cifratnede jovtaśt tirin kelenten tonavtïćatnen melkužosońt, konadońt ožokovoń 16-ce čistë pačťaśt regionoń kuľań sravtnemapeltne. Net cifratnen jutkso sezemaś tago kepedi kevkstemańt: maksovi a maksovi erźań ejkakštnënen tonavtnems tirin kelsë?

Nevtemga: kortamoś moli avoľ takodamo vasolo tarkado, kov erźatne saśt avoľ umoń migracijaso. Ravošoń jonkssońt — erźa raśkent eŕamopingen modatnen pelkstnë, konatnesë erźań keleś gajgś lamo sïmen pert.

Ten langs apak vano, sistemań kojsë kelent iskuvamozo školasońt pek kirťaź.

Kuľturań fakuľtativtnës sovavtovkšnït erva kodat raśken tradicijat, seks net cifratnen a jon lovoms nevtemaks źaro kelenten tonavtneme bažićatnede, dï źaronen ejstëst maksoź topavtoms bažamońt. Anśak 50 tonavtnićatnen lovoźgak čaŕkodevi: erźań kelenten tonavtomańt masštabozo karmavtï meľavtomo.

Kuľturanten interesëś uli. A koso maksovi tonavtnems kelenten?

Rossijań pŕavtnë sval javoľavtnit raśketnen lamočint kedkirdemado, kojtnen-kirdatnen vanstomado dï raśketnen kuľturatnen arnemado. Anśak, festivaltnesë raśken oršamopeltnen demonstracijaś dï sïčin sïmetnenen kelent vesepitnenzë maksomań turtov uslojtnen tejemaś - te kavto baška tevť!

Erźań kuľturańt a lisi eŕams anśak «prazdniken» moramotnesë-kištematnesë, raśken kedteven nevtelmatnesë dï foľkloroń onksońsajematnesë.

Sonzë juroks jala kadovi keleś.

Źardo ejkakšonten maštovi sodavtovoms raśken oršamopel marto, kunsoloms raśken moro eli molems temań koŕas pokščis, dï ten pingstë, sonenzë a maksovi školaso erva čistë tonavtnems erźań kelenten, — raśken kuľturańt vesepitnesë kedkirdemado kortams a jon.

Kelent vanstomanten eŕavit tonavtïćat, tonavtoma luvkst, tečiškań tonavtoma knigat, satïška urokoń čast dï uroktnën maksomaś avoľ anśak baška oštnësë-veletnesë.

Anśak, maksoms isťat uslojt, Rossijań tonavtoma sistemaś nejavikstë a kapši.

Seks erźań kelen vanstomańt kisë venksťamočiś ijestë ijes sede sejetstë vačkavi kudoraśketnen, baška tonavtïćatnen dï raśken aktivistnën langs. Ten pingstë teči, avoľ erva erźań kudoraśkeś maštï eś vijsë maksomo ejkakštnënen tirin kelent: źarïja sïmen pert vijsë ruzïjavtomaś sezize kelent sïmede sïmes maksoma kojenzë.

Erźatnenen eŕamga eŕavi tonavtnems tirin kelenten eś modasost

Net modatnen tešksësmustest eŕamopingen, erźa raśkent turtov, seks Ravošoń jonksso situacijaś meľavtï sëredemas.

Erźatne tesë avoľ inžet, konatnen kuľturań eŕaviksëst lisi topavtoms źarïja fakuľtativen panžomaso. Te regionońt undoks raśketnede vejkeś: eś eŕamopingenzë, kelenzë dï, eś raśken identičnosten vanstomo, a nelgevića meltopavtomanzo marto.

Erva erźań ejkakšonten, konanten teťanzo-avanzo bažit maksoms tonavtoma tirin kelsë, eŕavi maksoms tonavtneme erźań kelsë. Dï ten a eŕavi lovoms baška sajeź privilegijaks, konadońt eŕavi eńaldoms činovniktnën ikele.

Źars situacijaś nejavi lijaks: raśken kuľturańt anokt nevtneme festivaltnesë, anśak sistemań kojsë kelenten tonavtnemaś maksoź anśak tonavtnićań apokške kuronten.

Raśkenten puterdit vanstoms eś kojt-kirdatnen, anśak sïnst sede tov maksomań pŕavt kedjonksoń, tirin valońt, vanstomanten, satïška uslojt a teit.

Źardo isťamo situacijaś kadovi, erźań keleś pezënzë jomi Ravošoń jonksto. Erźa raśkent turtov te perspektivaś a eŕaviks.

Keleś a vanstovi, źardo sonzë a maksït ejkakštnënen. Seks eŕavit avoľ anśak kuľturań onksońsajemat dï raśkejutkoń vemelde javoľavtomat, eŕavit alkuksoń tonavtoma: tonavtïćatnen anokstamo, od tonavtkurotnen panžoma dï erźań kelenten tonavtoma školatnesë, erźatnen eŕamopingen modatnen langso.

Vedgemen tonavtnićat — te vedgemen šanst vanstoms dï maksoms sede tov tirin valońt. Anśak vese regionońt turtov, kona erźa raśkent eŕamopingen modatnen pelksëzë, te nejavi katastrofań teveks.

Erźań keleś gajgezë avoľ anśak raśken pokščin scena langsto, školań uroktnesëjak, vaľmaikele, kudoso — erva kuva, koso kasï erźań od sïme.

Lovnoms šožda valkoctońt →

Valks · самоучитель Хочешь читать по-эрзянски? Мы научим! Бесплатный интерактивный курс. Начать курс