Eś raśken večkemańt a ramasak — a misak

Paŕak seks, armijaso uredemadońt mejle, son apak kavtoldo, saś „Muzïkanen tonavtolmas L.P. Kiŕukovoń lemsë“ konań škań jutaź — pŕadïze. Anśak vajgeltne terdśt sede tov, dï kurok od lomaneś ušodïze tonavtomańt Kazanen kirdij konservatorijasońt. Toso savś važodems sede lamo, sede stakasto, anśak teke, mujevkšneś ška lija tevtneskak: - sportonten, turistën jakamonten…

Škań jutaź, diplom marto, son veľavtś kudov, eś Erźań Mastorov, dï ušodïze važodemanzo Saran ošso, NJIsë, raśken muzïkań kafedrasońt, konań veťaś Bojarkin Nikolaj Ivanovič. Te lomaneś kirvastize ćorań pŕasońt aspiraturado melent. Kastïze bažamońt sedejak lamo sodams eŕamopingedent, erźa dï mokšo raśketnede, seďamotnede, kulturatnede, keltnede…

Foľkloroń purnamsto saś čarkodemaś sede, mezde snartneśt jovtamo - karmavtomo sonenzë, set, ejkakšpingen vajgeltne. Velmevtems, kastams dï vanstoms tirin moramońt. Ćorań, lamo vajgelsë moramońt. 1990 ijestë erźań aľaś purnaś moramo kuro, foľkloroń ansambľ „Torama“. A lemezë se erźa lomanent ulneś Jovlań Olo (Владимир Иванович Ромашкин).

Škatne ulneśt stakat, sakšnovś pek lamo važodems. Repeticijat, eksperiment, eś ilvedevksën čarkodemat dï sïnst vitnemat, udalov vannoź odoń nejemat… Isťa ušodïze morokuroś eś kinzë. Teči min merťano: ki kolońgemen ijes kuvalmoso. Uli meze lecťams. Stakasto važodemańt, lamodo-lamo erva kodat konkursso iznematnen. Ansambľaś kajś, kujś teke kustemava sërej pandosto sedejak sërej pandos. Tečijak, set škatnede arseź tajmaskadovat.

Nama, erva iźamońt kisë savkšnoś pandoms staka važodemaso, lamo kardomań śavordomaso. Vasenceks ejstëst ulneś jarmakoń asatïksëś. Konkursoń jutavtoma oštnës eŕavkšnoś takoda pačkodems, ardoms. Olonen savkšnoś vačkodekšnems a vejke kenkšes, nežedemań vešneź, eś tevent raśkent turtov pokš pitnede jovtneź. A vese čarkodśt, anśak mujevkšneśt lomańt, konat lezdaśt dï nežedśt te tevsënt. Te ulneśt biznësmënt, eś teven vetićat, dï natoj Mordovija Respublikań pŕavtnën jutksojak isťat mujevkšnëśt. Olo sval śukońaś lezdïćatnenen dï eź korta beŕanstë sede, kije ezize maŕa, eli ezize čarkode. Škaś moľs, ansambľaś važodś dï perkanzo purnavkšnośt lamodo-lamo lomańt, tejevkšneśt erva kodat śulmavkst. Rossijaso, Evropasojak, lomatne kunsolośt erźań dï mokšoń morotnen, divseśt mazïčinten, minek kojtnen, kulturatnen śupavčinten.

Teči min śukońaź lectneťano Jovlań Oloń, ansambľań jurovtïćańt.

Meze polavtovś set škatnestë? Polavtovś Mordovijań kirdivijent vannmozo erźań dï mokšoń tevtnen lags. Buti ikele mujevkšneśt kirdijsënt lomańt, konat čarkodśt dï lezdaśt - teči sïn araśt. Teči kirdivijeś a meľavtï sede, koda erit lomatne respublikasońt. Sït erit teke menelsë, verde langozonok vannoź, dï min, undoks raśketne, eś „viškačident“, a nejavdano sïnest. Apak lotkse jutavtovit takodat „optimizacijat“, pekstavit veletneva školat. Odlomatne tuit tirin veletnestë oštnës, uŕvakstït toso, lisit mirdene. Nama, buti velesënt araś školat, araś važodema tarkat, sïnest savkšnï tujems tosto. Lamot erźatnede čarkudit: net tevtne vetit raśketnen istožamos, kulovtomas. Ulit lomańt, konat snartnit lotkavtoms te processënt, vanstams raśketnen, kastoms sïnst. Anśak net lomantnen pek a večkit kirdivijsënt, Mordovijań pŕavtvetikurotnesë. Seks činovniktne, aldo verev, a sizekšnit, kije pelvalso, a kije videstë, „aravtït minek tarkazonok“. Keľat „ton tesë kijak, dï lemetkak kodamojak“! Činovnikent vejke tevezë: - ičems dï panems „gramotnïj otčjot“, eli „projekt“, kučoms sonzë Moskovonten dï učoms jarmakt. Činovniktne teči pek večkit erva kodat projektt: sportoń centrado –tuvoń fermas! Dï ervańt lemdit „nac-projekt“. Keľat, Raśken! Kodamo raśken? A jovtït. Dï valgak araś alkuks raśken projektnëde. Teke anamaz ladando pelit Raśken gimnazijań tejemadońt. Sïnest a eŕavit lomatne, konat kortït tirin keltnesë, koda ruzonsesënt. Eŕamos tirin keltnen putomaś sïnst tandavtni. Paŕak sïnest večkevit pevteme pelkstamotne kevkstemańt perka: eŕavi školatnesë tonavtoms tirin kelenten eli a eŕavi?

Pokšto-pokš, lamoraśken Rossijań turtov te pokš kažo. Kažoś prevteme, ojmevteme činovniktnesë, kije sodï kov uskića vetićatnesë, konat a maštït kortamo lomań marto, a čarkodit sïnst. Sïn a maštït melssamonten dï anśak topavtït sen, meze karmavtït „verde“.

Jovlań Olo tonavtś eś ejdetnen tirin kelenten, morotnesë, muzïkasońt, jovksso, pertpelkssënt. Sonzë ulneś ťokšmelezë, ine bažamozo, dï son molś dï eŕaś panžado sedej marto. Sonzë a škastonzo tonačiv tujemaś a veľavtovića jomavtoma vese minek raśkent turtov. Lamot sonzë arsematnede dï idejatnede čarkodevit anśak teči. Te Valdońt dï Večkemańt nesak tongak, buti arsezevat te statjańt lovnoź: Kijat ton? Kostojat? Mezeks eŕavat eś raśkenten?

Eś raśken večkemaś te sehtej pokš vij pertpelkssënt. Son kolï zakontnën dï kojtnen. Son vese mastortnëde dï ušmanvijtnede sede vijev.