Sodalmań tarkas — ideologijań anokstamo: koda Rossijań eś pŕań kardamoś nejavi vejke respublikaso

Mastoronten, kona tui izoľacijas, vasńajak a eŕavit lijatnen idejatne, a mejle — esentnejak. Jorokčin-sodamočin sajema, sodalmań kontaktnë, gumanitarijań dï tehnikań disciplinatnen ejtest, potït Moskovsto aravtoź karmavtomatnen ikele: kastoms-tŕams, sajems ušmovijs, maksoms lojalnosten garantija. Te logikańt koŕas, universitetnë-školatne lotkit uleme tarkaks, koso maksït sodamoči dï veľavtït tarkaks koso tonavtït kunsolomanten.

Sede vadŕasto te nejavi respublikasońt, koso vesemeś selme ikele, avoľ isťa koda pŕavt ošoń institutnësë. Mezejak a eŕavi nevtnems. Satïška ćotams Mordovijaso molića taštamkovoń tevtnen.

Dokumenttëme lazt

Kovoń ušodomsto nile školaso panžozelt vete lemen kundamoń lazt, konat altaź Ukrainań karšo ťuremso čavoztnenen: Čaunza bujen Komsomoľskojen №3 školasońt, Lašma ošoń, Arapov Ivan general-lejtenantoń lemsë, školasońt panžozelt kavto, — Čopolt bujen Aleksejevkań ušodks školaso dï Ater velen №2 školasońt. Te važodemańt iniciatoroks-koordinatoroks lemdize eś pŕanzo „Защитники Отечества“ kirdij lezëpargońt filialozo.

Kije karmavtïze lazoń tejemańt, kije topavtïze, kodamo pitnest, kodat jarmaktnesë pandoź — a kuš a kaš. Smetat, dogovort-melssamot, ramamot-mikšnemat, konat śulmavoľt net vete objektnën marto, redakcijaś eź muje.

Ten pingstë, procedurań kojtnede-luvtnëde śormadoź viškateven vids. Pŕavtvetikuroń rekomendacijatne karmavtït iniciatorońt eńaldoms, altams pandomo teven topavtomańt kisë, jovtams jarmakoń asatïkstë, źardo sïn araśt; sams ve mels putomado-aravtomado strojavksoń azoronzo marto; melssamońt kemekstï municipaloń komissija, a protokolońt, konasońt nevteź pitnetne dï jarmakoń liśmatne, kemekstï bujen pŕavtoś. Min sodatano, isťat komissijatne ulit kavto bujsë niletnede: Čaunzaso son tejezel 2025 ijen sunderkovsto, Lašma ošso son važodi 2024 ijen panžikovsto sajeź. Taštamkovoń laztnëde protokolt araśt, Ater-Čopolt bujtnen melssamotne redakcijanten eźt mujeve.

Torpingen simvolikaś pamstidi školań mukortnesë, koso ejkakštnë jutavtït erva čint, a nile bujen teťat-avatnenen vejkejak końov eźt nevte. Lisi anśak erźań tevendejtnenen ledstnema kevtnen — lemkundamo laztnën tejemstë eŕavi procedurań vanstomaś?

Ideologijań anokstamońt a merema alkalgavtoms

Taštamkovoń 9 čistë Zdunov Arťom, respublikań pŕavtoś, kirdś val Mordvań universitetënt sodalma kurońt, dekantnën, tonavtïćatnen dï studentnën ikele. Martonzo ulneś Ščipkov Aleksandr — Ruzmastoroń pravoslavijań universitetënt rektorozo, Vesemodamastoroń ruzoń soboroń pŕavtońt polavtïćazo, prezidentënt, kemema vejsënďavkstnën marto tevveťamoń, arsemakuros sovsića.

Universitetënt vasence missijazo — tonavtomań. Seks a maštovi minek ideologijańt anokstamo sërenzë alkalgavtoms. Erva kavtoldomaś, minek tradicijań pitnetnede, veti negativen čalgavkstnës. Universitetënten a merema tujems eś tŕamo-kastomo funkcijadońt.

— jovtïze valonzo press-službaś.

Čarkodemga, kodamo ki jutaś Ruzoń mastoroś Putinën pingstë, Ščipkov terdś Raśken kameľavtomań strategijań iskuvamos. Sede tov kortaśt pravoslavijań tarkadońt tonavtomasońt, „ruzoń civilizacijań“ čarkodemadońt, ušmovetijen dï Ušakov Fjodor admiralońt kanonizacijado.

Seke čistënt Mordvań pedagogoń universitetëś purnaś ťožende sede lamo vasence kursso tonavtnićat „Ушаковонь чтенияс“ — „Знание“ lomańkurońt lekcijat, „Молодёжь и дети“ projektënt koŕas, konat anokstaź respublikań pŕavtvetikurońt marto vejsë. Omboce čistënt, Kirill patriarhońt kedsë, Zdunov jovtneś, Ušakovoń lemsë, kolońgemen sisem kadetën klasstnëde dï admiraldo erivanmodońt, konań vanïź 25 ťožende sede lamo ejkakšt dï verev kasïjt.

Tŕamo-kastomo važodemaś verce tonavtolmaso jutavtovi zakonoń koŕas: ten karmavtï tejeme 2020 ijen zakonoś. „Tradicijań pitnetne“ kemekstaź prezidentën karmavtomatnesë. Anśak, regionoń pŕavtsońt jovtaź „ideologija“ valoś kolï Konstitucijań 13 śormadovksońt, konań koŕas kodamojak ideologijanen a merema ulems kirdij eli karmavtovića ideologijaks, tede baška, tonavtomado zakonoś kardï pedagogoń pelde politikań agitacijańt dï studentën melen polavtomas karmavtomańt.

Kavkso milliont veteśadt ťožent dï kolmo targot čaťmonema

Mordvań universitetëś respublikasońt pŕavt — erźań-mokšoń keltnen turtov: erźań dï mokšoń keltnen dï literaturań kafedra, „Ruzoń mastoroń raśketnen keltne: erźań kel“ dï „Ruzoń mastoroń raśketnen keltne: mokšoń kel“ magistraturatne, Nacijań kulturań institut, kona lemdi eś missijaks suomi-ugrań pertpelksënt marto śulmavkstnën. Taštamkovoń 9 čin vasstomadońt reportažtnësë araś vejkejak net valtnëde.

Erźatnen langs, suomi-ugrań śulmavkstnën langs ška araś! Karmavtomatne teči lijat, erźań prioritetnën teči kočki Ruzoń mastoroń prezidentënt administracijazo, avoľ erźatne.

2024 ijen čadïkovsto, seke universitetëś javoľavtś ruzoń-erźań onlajn jutavtïćado dï čat-botto. Važodś „maksozent intellektualoń analizën laboratorijaś“, pŕavt vetićazo Andronov Arťom docentëś. Juroń grantoś, „Приоритет 2030“ programmańt koŕas, 8,5 million celkovojt, ruzoń-erźań dï ruzoń-mokšoń, parallelga molića korpusnën langs. Altaśt panžomo bot vesemen turtov, altaśt tejeme audioservis, erźaks kortamoń sodamo dï sintez marto, koda mokšonsentengak. Publikańt ikele te riśmestënt eź pamstide mezejak: korpusoś, jovtnematnen koŕas, tuś „Яндекс Переводчикс“, koso erźań dï mokšoń keltne panžovśt 2025 ijen medkovsto.

Umaŕkovoń 21 čistë redakcijamok kučinze universitetën press-službanten koto kevkstemanzo: panžoź-eź telegram botoś, kodamo korpustnën kelgemast, meze audioservisënt marto, uli-araś bot mokšoń kelent turtov, putoź-araś universitetën korpustnë „Яндексэс“, karmit-a karmit makoź iskuvićatnenen „даннойтне“, konat pandoź kirdij pelde grantsońt? Valomok apak panžo kolmo targoń pert.

Sodalmań kuroso universitetëś jovtni respublikań pŕavtonten ideologijań anokstamodo. Eś erźań projektënt, 8,5 milliont pitnesë, son čaťmoni.

Teke škastońt, Sïreś Ińazoroś, Oľačiv raśken nacijań kanalaso kortamsto, isťa lemdize Ruzoń mastoroń tečin tonavtoma processënt: „Kirdivijeś veľavtïze tonavtolmańt СВОнь rekrut vešnića agentstvaks, koso ejkakštnën tonavtït avoľ eŕamo — kulomo“. Školatnesë molića pansematnen-lepšťamotnen omboce tuvtaloks son lemdize ve nacijań lijatnede sede vere aštemado propagandańt, dï a ruztnën karšo kežent, kona moli kunška telekanalatnestë.

Tradicijań pitnen kevpotmar

Eś pŕań kardamoś pek čurosto javoľavtovi publikanten politikań karmavtomaks. Son purnavi lamodo-lamo melssamotnede. Rezultatoks lisi universitet, kona iskuvamoń tarkas kortï-meľavtï „мировоззрениядо“, dï škola, kona tonavtï avoľ teven maštomas.

Staka a onkstams Kitaj marto. Te avtoritaroń mastor, koso kirdivijeś polavtovi avoľ kočkamotnesë, dï son kemestë kirdi kursońt tehnologijań suverenitetënten. Anśak eś sodalmań politikańt, Pekin nežedi vesemodamastoroń sodalmań pertpelksënten integracija langs, dï sťavtï mastoŕutkoń kooperacijańt principtnën koŕas, konatnen lovi isťamoks: panžoči, inkľuziv, partńoroń ve sërks; ombo mastoroń sodïdejtnen toso terdit, avoľ tandavtnit. Moda mastoroń žurnaltnës putovksoń koŕas, Kitaj liś vasence tarkas.

Minek lijaks. Estën Suomin mastortnën ekonomikań, tehnologijań jonkstnësë ikele molićatnen, panžavsto javoľavtït jatoks. Suomit-estnën pelde tonavtnemado tarkas, cifrovizacijań kastomasońt, škineź intellektën sodalmoso dï tonavtomaso tevsputomasońt, školań — universitetën reformatnen tejemasońt jorokčin-sodamočin sajemado tarkas — odlomantne kunsolït Zdunovoń jovtnematnen „tradicijań pitnetnede“!

Rossija seke ijetnen pert jomavtï sen, meze sonzë ulneś: 2024 ijen sunderkovoń 30 čistë, Evropań tov iskuvamoń organizacijaś lotkavtïze vejsën važodemańt ruzmastoroń sodïdejtnen marto. Mastorsońt, jomavtoź śulmavkstnën tarkańt, sai „мировоззрениянь анокстамось“! A nacijań respublikasońt eškit ve jonov eś kelent seke universitetstënt, konanen makśt te kelent langs grant.

Publikasońt erźań kelent kijak eź karda. Sonzë sistemań kojsë lepštit-eškit ervačin eŕamostońt. Tarkazonzo ervačin „здуновщина“ — moskovoń pŕavtnënen eś pŕańt nevtema, pandomaś ten kisë minek tonavtoma sistemań degradacija. Taštamkovoń kavto targoń pert, laztnën, lovnomatnen, kadetën klasstnën, kinotnen langs mujevśt jarmakt, nupaľt, lomańt, anśak vejak pozicijadońt apak nevte, zńaro dï kosto jarmaktnë? Vejkine kevkstema erźansedent, kona te škań pert gajgstaś, ulneś redakcijańt pelde — teke, son kadovś apak panžo.

Kevksťano ombocede, seken kojsë: kodamo pitnezë „ideologijań anokstamońt“ časso dï celkovojsë, dï zńaro — erźań kelent seke universitetsënt?