Архив · 2012 · № 1 (369), 18 января
№ 1 (369), 18 января эрзянский
Pškadema erźatneneń
Večkeviks erźat! Keńarksto peškse Od ije tenk! Arśan Pazoń čansť: eŕams šumbrasto-parste, eŕams erźań prevsë, erźań meľsë dï važodems, vasńajak, erźań tevsë.
Kadïk kiŕvazsteź štatoloś ulezë Ťušťań Toramonteń kiń nevtićaks. 2012 ijestë vese erźatneneń prams vejke prevs, vejke meľs, vejke vijs: meleń putoź vanstoms erźań kojtneń-kirdatneń, moroks gajgića čačoma kelenek.
Eŕva erźaś arsezevezë, maksozo estenzë pitne, jovtazo meze son tejś jutaź ijestënť, meze arsi tejeme te ijestënť — a stuvtoms pokšťanok-babanok, vanstoms erźań paroksčinť, a prams viźksčamas.
Vana kodamo kažos pačtimiź Rossijań imperijaś. Mejeľće lovomaś nevtize: 8 ijes erźatne alamolgadsť 12 %, 35 %, tede baška, tiriń keleks śormadstïź ruzonsenť. 1939 ijestë erźatnede dï mokšotnede uľnesť lamoksť lamo tadžiktnede. Nej sïnst ejstë, minek koŕas, sisemksť lamo. Lamot erźatne tejevsť ruzoks. Sïń meľavtïť ruzoń keľdenť, seľgsť esest kelest langs, tejevsť mankurtoks.
Keman, te ijestënť lamot jutkstonok veľavtïť erźaks, polavtsïź eŕamoń obućast, tejeviť Purgazoń meľga molićaks, erźa lemenť veŕga kandïćaks. Sodado! «Mordvin» lem alo kekševi erźa raśkeś. Te pokštojak pokš kažo.
Sodado! Kezëreń erźatne (9 raśketnestë) tejsť lovoma, epos, morasť kavkso vajgeľsë. Modamastoronť langso anśak vejke, gruzinëń ćorań morokuroś morï sisem vajgeľsë.
Ojat! Iľado ule isťamoks, konaneń «jalateke». Jalotekeś — jatto jatt, zïjando zïjan!
Te ijestënť arseťano jutavtoms Inekužo (Kongress). Arseťano sťavtoms korso udïćatneń. Erźat! Jovtïnk melenk Inekužodonť! Źardo dï koso jutavtoms, kodat kevkstemat toso kortavtoms?
Sodado, Rossijaś erźatnede a meľavtï, son raštï-lamolgavtï anśak ruztnëń, meľavtï ruzoń keľdenť. Grïzlov, ikeleń Dumań pŕavtoś merś: «Rossija — eto russkoje gosudarstvo». A Putin i Medvedev čaťmonsť. Lisi , sïńgak isťa arsiť.
Erźatnede lamot lissť Rossijań generaloks, admiraloks, Sovetskoj Sojuzoń gerojeks, anśak vejkejak araś — erźań. Karman oznomo, kasost Erźań gerojť dï maraľat.
Saś ška arsems, koda jutavtoms 2013 ijestë ine tevenť — Raśkeń Ozksonť. Te pokštojak pokš šaštoma erźań jožoń kepedemanteń, vese erźań śulmavomoń teventeń. A maksoms sonzë jangams-koľsťams pŕavtëneń-«mordvatneń», koda eziź maksokšno parste jutavtoms 2004 dï 2007 ijetnestë. Sajems jutavtomanť esenek langs.
Erźat! Minek uli «Erźań Mastor» gazetanok, koso jovtnevi erźatneń eŕaź pingedest, nejeń dï valskeń škadost. Pškaďan, erźat, tïnenk. Kadïk eŕva lisića nomerëzë jutazo eŕvań sedejenzë pačka. Sermadstodo, lovnodo! Teńsë tïń karmatado ašteme raśkenek kis.
Pingede pinges eŕazo Erźań raśkeś. Paz, čangodť!
Kšumanćań Pirguž, tïnk večkića ińazoroś