Konćert-mazïči, konćert-urok

Ikeleń čiś odtnëń keďsë

Saranso lamo kiť uľnesť “inetnede”, kodat anśak konćertt araseľť. Anśak isťamo, kodamo nevtsť panžikovoń 13 čistë Respublikań Kuľturań dvorecsë Bujankin Jurij dï Alïševa Jelena Saranoń erićatne ezť nejne. Son kecnevtinze dï alamnede mik talakavtïnze kunsolïćatneń mik ušodomasonzo. Vetićatne — od ćora dï tejteŕ — kevkstniť Jurań dï Lenań. Karšo val sïń kirdiť pokš, sćenanť sëŕška–kelejška… ekransto. Madś «kinoś». Lisi pŕasto piľgs oršaź ašoso Lena. Morï klassikasto: Guno, Mocart, Čajkovskij, Arditi… Vajgelezë čevte, mazïj, čudikeŕkskeks šoľnića soprono.

Pauza. Guvk kirvazś ekranoś. Jovtnevi Jurań eŕamo tarkadonzo, Bereznikeń bujeń Ďagiľ velede. Terdi-kapšavtï vasov-vasov pokš kelej ki. Vana teťanzo-avanzo kudostkak…

Neť čitnestë Saransoľť Suomiń Sibelius lemsë muzïkań akademijasto lomanť. Pŕavtost akademijań rektoroś Pekko Pavavori. Sakšnoś Jurań konćerts «Menajset» avań ansambľaś. Moraś kavto morot: suomiń kezëreń pingeń moro dï erźań — «Kodamo moro miń moratano…». Kunsolïćatne vastïź dï iľtiź suomiń inžetneń vijev, čadïvedeks šalnïća ćapamoso.

Sedejak kecnevtinze zalso aštićatneń konćertënť omboće peľksëzë — erźań. Son panžovś Mariź Kemaleń stihenzë langs śormadoź morosonť «Moń večkemaś toneť…». Teke žo škastonť, moramsto, nevtevś baletëń duët neoklassićizmań stiľsë. Meľganzo gajgezevś «Pando pŕaso» moroś, altaź son «Torama» ansambľanteń. Moraś Lena, gitaraso tenzë seďaś polazo Jura. Sćenań udalo stenasonť-ekransonť nevteviť lamoksť pokšolgavtoź sulejť-lajšićat.

Paro, lembe valt-arsemat jovtasť od lomantneneń, Juraneń dï Lenaneń, malaviksënzë Ďagiľ velestë. Viška tejterne dï ćorïne kazsť artisttnëneń baľagań pusmot. Paro valt jovtasť veleń pŕavtoś Sergej Kosïnkin dï školań tonavtïćaś. Sïnst vańks erźań kortamost paro meľsë kunsolosť ruzoń lomantnejak. Mariź: te keleś avoľ peľs ruzïjaź keľ, koda lamot arsiť. «Źabamo», «boronovamo», «mamaj», «papkaj» valt ezť maŕavo.

Kivčk valdomgadś šaršavoś-ekranoś. Ejsënzë Aľoškin Andrejeń kartinanzo «Liki moih predkov». Lejne, čuvtt, viŕčire, sakalov dï sïntemest čamat. Filosofijań pitne maksï (kadrań udalo vajgeľsë) Aľoškin Andrej, Mordovijań naćionaľnoj Komitetëń važodićaś. Kodat domka meľť, kodamo lijaks, obraz veľde jovtaź kortamo, dï kodamo čevte, vańks dï gajgića erźań keľ te sćenasonť.

Mejeľće nomerëś: Jura dï Dulkin Gennadij sediť nudejsë, Lena morï: «Te kudoń Jurtava…» Vajgeleś terdi tejevems sodaviksëks umoń škatneń marto, vanoms melest, večkems jutazenť. Madś mejeľće notaś. Ćapamotnede ćak a sezevi zaloś.

Lisś sćena langs Tultajev Petr, Mordovijań kuľturań ministraś. Arseś paro meľť konćertëń putïćatneneń, Bujankin Juraneń dï Alïševa Lenaneń. Kortaś mokšoks, kuva-kuva sovavtneś erźań valt. Isťat tevť — ministraś kortavoľ čačoma keľsënzë — Mordovijaso araseľť. Sede tovgak kirdť isťa, Petr Nikolajevič!

«Trilogija ľubvi» konćertëś — te kelej eskeľks erźań dï mokšoń kuľturasonť, tujema konćertëń putnemań tašto, kuštaź kojtnede. Tejeź-ladseź folk-art-rok stiľsë. Ejsënzë śulmaviť akademijań luvso moramoś dï električestvań nejeń instrumentnësë seďamoś. Sede kemekstaź te stileś Velikobritanijaso. Son nevtize kodamo vij, kodamo ojmeń eždića mazïči minek kezëreń kuľturasonť, sedejak, źardo malavgavtoviť raśkeń dï professijań iskusstvatneń śulmavomsto. Od lomantne, Jura dï Lena, režisśoroś Kuźmin Igoŕ, kona uľneś režisśoroks «Zov Torama» fiľmanteń, sćenaristëś dï hudožnikeś Dulkin Gennadij panžiź seľmest ruzoń vanïćatneń: erźatneneń dï mokšotneneń, maksovindeŕaj tenst oľa, tejevi isťamo iskusstva, isťamo sëŕksči, konań a sval nejsak Rtr-së, Ort-së, Tnt-së dï sede tov. Lamot ruztnëde čaŕkodiź dï źardojak a jovtasïź obïvateleń, prevtemeń, mezeńgak asodïćań valtnëń: «Mï vam kuľturu dali, pomogli s dereva spustiťśa… Bez nas vï bï..».

Eŕva škaś onkstni mazïčinť pokšolmanzo esenzë sëľsë. 19 pingstë isťa onkstnevsť, 20-ćestë — lijaks. Nej 21 pinge. «Trilogijaś» nevtize erźań iskusstvań eŕamoń kinť dï kodamo onkstnemaso onkstnems sonzë.

Nujań Viďaz

Bujankin Jura dï Alïševa Lena! Śukpŕa parste arseź, anokstaź dï nevteź «Trilogija ľubvi» konćertënk kis. Tïń muink erźań moramoń iskusstvasonť sehte valdo jonkssonť dï terdťado lijatneńgak eskeľams sonzë pelev. Arseťano tenk sede tovgak apak pupoŕkšne, kaštančiń kirdeź molems mujeź kijavank sïrneks ćitnića teštenť pelev.

Paroń arseź Erźań keleń idema Fondoń lomantne, «Erźań Mastor» gazetaś