«Vejsë, erźat, vijevťano!»

Erźań Mastor

электронное издание · продолжает дело газеты «Эрзянь Мастор» (выходит с 1994 года)

Архив · 2009 · № 22 (318), 30 ноября

№ 22 (318), 30 ноября эрзянский

"Liśmapŕaś" livčakavtï jožo

Нуянь Видяз

Te ijeń sundeŕkovoń 21 čistë Samara ošoń vejsënďavksoś «Liśmapŕa» Kirovoń lemsë kuľturań kudoso tešktstïze «Finnëń-Ugrań činť». Ilanť ušodomado ikele mujevś ška kortnems «Liśmapŕań» veťamkuroń pŕavtonť Kuznecov Aleksej Mihajlovič marto. Vana mezde dï mezť son teń, Nujań Viďaznëń, jovtneś.

N.V. Źardo, kodamo čistë karmaś čavomo Samara ošoń «Liśmapŕaś»? Kodamo luvso veťaviť sonzë tevenzë.

A.M. Minek vejsënďavksoś čačś 2004 ijeń sundeŕkovsto. Tenek, lisi, vete ijeť. Tevtneń veti-pani veťamkuro, pravlenija. Ejsënzë sisem lomanť. Sïń, koda kortïť, prevpargonok.

N.V. Eŕva vejsënďavksoś purnavi kodamojak teveń, sede sejeďstë pokš teveń, tejemga. Kodat tevť arsi topavtomo «Lismapŕaś», kodat meľť kirdeviť ikelenzë?

A.M. Moń kojsë, meleś minek, Rossijań keles sravtneveź erźatneń, vejke: targams čejadavkstonť, vanstoms dï kastoms Erźań kelenť. Sede pokš meľ a mezť vešnems. Araś.

N.V. Koda tejems te Ine tevenť arseťado tïń, tïnk vejsënďavksoś? Koda kepedems te avoľ šoždïne kanstonť?

A.M. Veťamo, vasńajak, lomantneń jutkso jovtnemat: erźań kelenť mazïčidenzë, jožodonzo semijatnesë, sadiktnesë, školatnesë, gazetatnesë-žurnaltnesë dï Tv eŕamodonzo. Sede lamo jovtnema erźań istorijanť.

N.V. Koda te tejevi dï karmi tejeveme?

A.M. Purnakšnotano lamo, 500-600 lomanť, erźat dï mokšot. Nevtneťano tenst pokš konćert. Čaŕkodevi, vasńajak Erźań keľsë. Tekeń kis žo vejsënďavksoś purnaś-panžś hor. Lemezë «Kilejne». Vaseń konćertëzë putozeľ 2005 ijeń ožokovoń 1 čistë Krasnoarmejskoj rajonoń Šilan velesë. Te uľneś vaseń valonok. Vasenćede kelejstë noldaź vajgelenek. Sede mejle, ožokovoń 15-će čistë panžinek Samara ošoń 138 školaso targočiń erźań klass. Sede lamo, anśak vana, jakiť mokšoń ejkakšt, tonavtïćast mokšava Pańkina Taťana.

N.V. Te ušodks. Kodat ilat jutavtnide sede mejle?

A.M. Veteksť jutavtïnek pokšči — «Od toloń či». Tekeks purnakšnosť 500-600 erźat dï mokšot. Teči vana Finnëń-ugrań či. Konćertënek karmi moleme malav vese erźań keľsë. (isťa uľneśkak)

N.V. Te pek paro. Jovtïk, eńaldan, kodat śulmavksonk pŕavtošonok, Saranonť marto?

A.M. Samaraso parste jutaś spektakľaś «Latoś sïrgaś» (Krïša pojehala). Putïćazo Mordovijań Erźań dï Mokšoń dramań teatraś. Tede baška putozeľ tesë, Samaraso, «Ťušťa» spektakľaś. Morïćatnede terdninek Spirkina Ninań, kavksť tenek sakšnoś Atlasova Ańa, kavksť «Torama» ansambľaś. Pokš lezë tenek maksï ojaksčiś Erźań keleń idema Fondonť dï «Erźań Mastor» sonzë gazetanzo marto. Gazetastonť sajďano lamo materialt konćertëń programatnes. Čide-čis kemekstï jalgakčiń sëdeś «Čilisema» žurnalonť marto. Śukpŕa neť noldavkstnëneń.

N.V. Nej vesemede «kaźamo» kevkstnemaś. Finanstnë. Sodavi, jarmaktomo nej eskeľks a tejat, a tïń ono kodat pandt veľavtado.

A.M. Mon isťa merevliń: kosto mukšnï neť samoj čondatneń Erźań keleń idema Fondoś, tosto mińgak. Jarmakoń činesë kačadïća tarkanť lemezë vejke: iľa udo, iľa vansto vijť. Lijasto mik šumbračinťkak.

N.V. Dï źaro, jovtïka eńaldan, «uľmide» te «kačadïća» tarkastonť ćelkovojť-trešnikť?

A.M. Mejeľće nile ijetneń perť «uľminek», koda ton meriť, dï noldïnek tevs 300 ťožado lamo ćelkovojť. Moń sodamga, erźań lija vejkejak vejsënďavks Rossijaso zńaro eź jutavtovo. Neť jarmaktneń langs nevteź erźań spektakľat, konćert, vastomat dï lija meroprijatijat.

N.V. Te vadŕa. A čaŕkodevi lijaś: meks sestë, zńaro eŕaviks dï lezëń kandïj teveń tejeź, Saranoś a pek lovi tïnk, «Lismapŕanť» eŕaviksëks? Meks «Liśmapŕanť» eź maŕavo vajgelezë Saranso jutaź finnëń-ugrań dï mordvań sezdtnesë? Meks Saranoś eź tejeve tenk tečiń čis važovsto vastnića ošoks?

A.M. Mordovijanteń, koda moneń maŕavi, isťatnë, kodat miń, a eŕaviť. Respublikań kirdijtneneń a eŕaviť Saransto terdeź artistnëneń gonoraroń pandïćat. Vana isťa. Sestë, lisi, Mordovijaśkak avoľ uš isťa pek eŕavi tenek, a Luzgin Aleksandr, Goskomnacoń pŕavtoś, a Mosin Mihail, mordvań vejsënďavksoń pŕavtoś.

N.V. Śukpŕa intervünť kis. Paŕak, eńaldoma, meľ kodamojak peľdenk uli?

A.M. Uli. Eńaldan Luzgin Aleksandr Stepanovičeń, Mordovijań Goskomnacoń pŕavtonť, dï Tultajev Petr Nikolajevičeń, Mordovijań kuľturań ministranť javoms meľ, lezdams «Kilejne» ansambľań samonteń.

N.V. Eńaldomank pačťsïnek. Sedejak, arśan, lezdï, pškadindeŕatado pŕavtnëneń tïnś dï końov veľde. Keman, melenk topavtsïź.

A.M. Sajsïnek teń prevs.

N.V. Mejeľćeks, śukpŕa «Liśmapŕa» vejsënďavksonteń, «Lejne» horonteń, veseneń, kiť morasť dï kištsť te parodojak-paro konćertsënť. A kavtoldtano, kurok vastovdano ods, nej uš Saranso.

Čoľneź čudema teť, «Liśmapŕa».