Архив · 2008 · № 5 (277), 14 марта
№ 5 (277), 14 марта эрзянский
Tolavań či
Tolsonť kirdevsť dï kirdeviť kavto jonkst: zïjanoń dï lezëń. Beŕaneś – iľazo kirvazte-pulta kudot-čiť, kardazt-utomt, viŕ, nujeź, śulmseź, odonijas vačkaź śuroń pultt. Sekskak uľneś Tolavanteń pškadema.
Tolava, parava, sïrneń ťus Azorava! Iľa ule pultïćaks, iľa ule kirtïćaks; Uľťa lembeń maksïćaks, uľťa valdoń maksïćaks; Sasto palt, sasto palt, sasto palt.
Lija jondo, toloś lomantneń kasomaso-kepedemaso kandś pokštojak pokš lezë. Son vanstś erićatneń dï sïnst rakšast idem pačatnede, lezdaś pidems-panems sede šoždasto dï kuroksto sëvevića jarsamopeľť, eždems kudot-čiť.
Kezëreń škań erićatne lovsť Tolonť, koda Vedenťkak, Pazoń vijeks. Sekskak sonzë sejeďstë tevs noldtnesť ormameńksëks, jutavtnesť eŕva kodat ilat-kirdat ormatneń, sëreďkstnëń karšo.
Kemsť pokšťań-pokšťanok: toloń psiś vanstï eŕva kodamo muńamodo-kolamodo, seľmedevamodo.
Kiŕvazsteź čevkssë kurolesť čijavtomań pŕakat, kurnikť, suvtïlť čijavtoź tejterenť pargonzo, kozoń tede mejle vačkiliź sonzë ulenzë-parenzo: rućanzo-paćanzo, ćulkanzo-vaŕganzo, surenzë-vikšnevksënzë. Tolso piŕasť, vansť mirdeneń lisićanť koldundo-vedundo.
Kirvaztnema-veľmevtnema jonkst araseľť. Sekskak tolonť eŕavś vanstoms kudo jurtsonť ijeń perť. Sede mejle teiľť «Od tol». Son jutavtoviľ tundoń pŕadomga, psi, manej čistë. Veleń pŕavtoś karšo čistënť kučiľ velevanť jutïća, kona karmavtś madstems «tašto» tolonť dï vandï valske molems od toloń veľmevteme dï mejle sajeme. Teń turtov anokstavś kośke ečke kando dï tumoń ečke mando. Vejkest-vejkest marto jozaź-čovseź lipnezeviľ tolnë. Sonzë ejstë kirvazstiľť pokš, gurso palïća tolpanďa.
Eŕvaś, eŕva kudosto sïćaś ejstënzë saiľ čakškes-mezes jaksteŕstë kuvtoldïća sedť (ugolijat). Sajemstë eŕavś jovtams isťat valt.
Paz, čangodť! Od Tolava, eŕak sëťmestë, Sťako iľa jaka!
Ormań menstića munićatne pićevksëń jutamodo pškalesť Tolavaneń isťamo valso:
Tolpaz, Tolava, Tolava, sëń ava! Varštak šožda paro meľnesëť, Sëń paćine pŕasot, Sëń mandone keďsëť, Sëń pilekst pilesëť, Makst lezïneť-parïneť. Piľgevteme sasïze, Kednevteme kundïze, Seľmevteme neize, Pilevteme marize, Kurgovtomo suskize, Pejteme porize, Keľteme nilize, Jaksterenzë maštsï, Ašo sïvelenzë targasï. Makst lezïneť-parïneť.
Tolavaneń javoviľ pokš meľ. Tenzë altaź ilatnestë tols kajsevsť eŕva kodat maksovkst: jarsamopeľť, vasńajak, alt, pure, jakstere tolga aťakš.
Śovnoms tolonť, seľgenems ejzënzë, jortnems avańksčiť, šukšt-mezť pektejak pek eź mereve. Lovovś te pokš pežeteks. Arsesť, toloś dï Tolava pokordaviť, kežeń pandomga čumoń teićanť kirtasïź eli teiť natoj paloma.