Архив · 2006 · № 24 (248), 28 декабря
№ 24 (248), 28 декабря эрзянский
Od, 2007-će, ije marto, ojat-jalgat!
Vadŕasto-beŕaństë 2006 ijeś jutaś. Meze sede reďaviks dï eŕaviks raśkenteń, tejevś tenek sonzë kemgavtovo isťa kuroksto uića kovonzo perť? Meze kadovi ejstënzë ledstnemaks?
Čadïkovoń 16-će čistë jutavtïnek 15-de erźań keleń Či. Te luvoś-kirdaś maksï lezë, sekskak eŕavi tenzë javoms sede pokš meľ dï jutavtnema lamoń-lamoń tarkavo. Školadao baška klubga-kuva. Teke žo tundoń čistëń, eŕva kodat «piŕavkstnëń» izńaź, jovtïze melenzë Erźań omboće Kongressëś, koso uľneś vaseń tarkaso kevkstemaś: koda sede tov eŕams erźatneneń? «Piŕavkstnëń» trokska eskeľďaź sakšnosť eŕva jondo śadoška lomnať.
Erźań keleń idema Fondoś anokstaś erźań kelenť jožodonzo Sermadovks. Son maksozeľ Katrin Saksnëń dï pek maštovś Jevropań Sovetëń parlamentëń assamblejanť turtov, koso kunsolozeľť kortamotne finntnëń-ugratneń seľmeń a śavadïća tevdest Rossijaso.
Rezonans informaćijań sredstvatneń-keďonkstnëń jutkso maksś Kšumanćań Pirgužoń, Ińazoronť, erźań keleń idema Fondoń pŕavtonť jovtnemazo erźań kelenť kovgak a maštoviks jožodonzo Heľsinkisë ožokovoń 14-će čistë. 2006-će ijestë kemenćede kecnevtinze erźatneń erźaks śormadoź kovkeŕksëś.
Vesemede pokš teveks, sodaź, lovdano «Erźań Mastor» gazetanť noldamonzo dï pačtemanzo Rossijań keles. Mordovijado baška pačkoleś kotośadodo lamo 35 regions. Beŕań, a sodasïnek źaro lovnïćanzo internetsë. Kuroksto panžsïnek lovnïćanť kompütersë dï jovtasïnek. Noldamoń «planonok» topavtïnek: ijeń perť vastnevide «Em»-ť marto, lovnïća jalgat, komśnilejeksť. Eŕavoľ sede lamoksť dï …
Kodat tevť «śavordomat» tenek 2007 ijestë erźań dï mokšoń keľtneń šumbračist vadŕalgavtomga? Meze tejema vasńajak?
1989 ijestë sajeź karmaś nejavomo-čaŕkodeveme: eŕavi, pek eŕavi festivaľtnede, konferenćijatnede, kongresstnëde baška, sede lamo vijeń putoź veťams erićatneń jutkso agitaćija keľtneń eŕaviksčidest, javoma meľ, lamoksť sede lamo meľ gazetań, žurnaloń, knigań dï informaćijań lija keďonkstnëń sravtnemanteń. Źars a sovi meleś — čačoma keleś eŕazo! — lomatneń sedejs, kortams sonzë sovavtomado ejdeń kužos, školas, tonavtomań lija kudotnes a mezť. Sekskak erźań gazetań-žurnaltnëń langs sermadostomaś, sïnst sravtnemaś Rossijań keles — te vesemede eŕaviks, te pokštojak pokš, te meze langskak apolavtovića tev. Sonzë topavtomga eŕavi važodems, važodems dï tagojak važodems.
Od ije marto, večkeviks lovnïćat! Arseťano eŕvaneń paro-paro jožo, peškse, eľ kepedevića keskav mizolkst dï sedejeń vitića, keńarksoń raštïća tevť.